โดยทีมผู้สอบบัญชีรับอนุญาต LK Audit

นักบัญชีวิชาชีพอาเซียน (ASEAN CPA) คืออะไร และช่วยธุรกิจที่ขยายมาจากอาเซียนอย่างไร

นักบัญชีวิชาชีพอาเซียน หรือ ASEAN Chartered Professional Accountant (ACPA) ซึ่งในประเทศไทยนิยมเรียกว่า ASEAN CPA คือคุณวุฒิทางวิชาชีพบัญชีที่ได้รับการยอมรับร่วมกันในกลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียน บทความนี้อธิบายความหมายของคุณวุฒิ เกณฑ์ที่ผู้ได้รับคุณวุฒิต้องผ่าน และประโยชน์สำหรับธุรกิจที่ขยายมาจากประเทศสมาชิกอาเซียน เรียบเรียงโดยทีมงานของแอลเคร์ ออดิท ซึ่งผู้สอบบัญชีของเรามีทั้งคุณวุฒิผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (เลขทะเบียน 6526) และนักบัญชีวิชาชีพอาเซียน (ACPACC-TH.0005314) ดูรายละเอียดได้ที่หน้าเกี่ยวกับเรา

นักบัญชีวิชาชีพอาเซียนคืออะไร

นักบัญชีวิชาชีพอาเซียนเป็นผลจากข้อตกลงยอมรับร่วมด้านบริการบัญชีของอาเซียน (ASEAN Mutual Recognition Arrangement on Accountancy Services) ซึ่งประเทศสมาชิกอาเซียนทั้ง 10 ประเทศ รวมถึงประเทศไทย ลงนามเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2557 ที่กรุงเนปยีดอ ประเทศเมียนมา ต่อยอดจากกรอบข้อตกลงที่ลงนามที่อำเภอชะอำ ประเทศไทย เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2552

ข้อตกลงนี้กำหนดมาตรฐานคุณวุฒินักบัญชีที่ประเทศสมาชิกยอมรับร่วมกัน เพื่ออำนวยความสะดวกในการให้บริการบัญชีภายในภูมิภาค ผู้ที่ผ่านการพิจารณาจะได้รับการบันทึกชื่อในทะเบียนนักบัญชีวิชาชีพอาเซียน (ASEAN Chartered Professional Accountants Register: ACPAR) ซึ่งดูแลโดยคณะกรรมการประสานงานนักบัญชีวิชาชีพอาเซียน (ACPACC) และได้รับเลขทะเบียนในรูปแบบ ACPACC-TH.xxxxxxx สำหรับผู้ที่ขึ้นทะเบียนจากประเทศไทย

คุณวุฒินักบัญชีวิชาชีพอาเซียนได้มาอย่างไร

ตามข้อ 4.1 ของข้อตกลง ผู้ได้รับคุณวุฒิต้องเป็นผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีที่มีสัญชาติของประเทศสมาชิกอาเซียน และผ่านเกณฑ์ครบทุกข้อดังนี้

1. สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาด้านการบัญชี หรือผ่านการสอบทางวิชาชีพบัญชีที่องค์กรวิชาชีพบัญชีของประเทศรับรอง หรือได้รับการประเมินว่ามีคุณวุฒิเทียบเท่า
2. มีใบรับรองการขึ้นทะเบียนทางวิชาชีพที่ยังมีผลอยู่ ซึ่งออกโดยองค์กรวิชาชีพบัญชีหรือหน่วยงานกำกับดูแลของประเทศต้นทาง
3. มีประสบการณ์ปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องรวมกันไม่น้อยกว่า 3 ปี ภายในระยะเวลา 5 ปีนับจากสำเร็จคุณวุฒิตามข้อ 1
4. ปฏิบัติตามนโยบายการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพ (CPD) ของประเทศต้นทาง
5. ได้รับการรับรองจากองค์กรวิชาชีพของประเทศต้นทางว่าไม่มีประวัติการฝ่าฝืนมาตรฐานทางเทคนิค มาตรฐานวิชาชีพ หรือจรรยาบรรณอย่างร้ายแรง

สำหรับนักบัญชีไทย การขึ้นทะเบียนดำเนินการผ่านสภาวิชาชีพบัญชี โดยคณะกรรมการกำกับดูแลประเมินคุณสมบัติก่อนเสนอให้คณะกรรมการประสานงานนักบัญชีวิชาชีพอาเซียนพิจารณาอนุมัติ และผู้ได้รับคุณวุฒิต้องต่ออายุเป็นระยะพร้อมแสดงหลักฐานการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทุกครั้ง คุณวุฒินี้จึงสะท้อนทั้งประสบการณ์ จรรยาบรรณ และการพัฒนาความรู้อย่างต่อเนื่องของผู้ประกอบวิชาชีพ

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตกับนักบัญชีวิชาชีพอาเซียน: สองคุณวุฒิที่เสริมกัน

เมื่อผู้สอบบัญชีคนเดียวมีทั้งสองคุณวุฒิ กิจการจะได้ทั้งการรับรองงบการเงินตามกฎหมายไทย และความเชื่อมั่นในมาตรฐานวิชาชีพระดับภูมิภาค

ทำไมธุรกิจที่ขยายมาจากอาเซียนจึงควรเลือกผู้สอบบัญชีที่มีทั้งสองคุณวุฒิ

บริษัทจำกัดที่จดทะเบียนในประเทศไทย รวมถึงบริษัทลูกของกลุ่มบริษัทจากประเทศสมาชิกอาเซียน ต้องจัดทำงบการเงินตามกฎหมายไทย และต้องให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบงบการเงินทุกปี (ดูเพิ่มเติมในบทความตรวจสอบบัญชีคืออะไร และธุรกิจของท่านต้องตรวจสอบบัญชีเมื่อใด) ในขณะเดียวกัน บริษัทแม่หรือผู้ถือหุ้นในต่างประเทศมักต้องการข้อมูลทางการเงินที่สอดคล้องกับการรายงานของกลุ่มบริษัท ผู้สอบบัญชีที่มีทั้งสองคุณวุฒิจึงดูแลได้ครบ

• รับรองงบการเงินตามกฎหมายไทย ในฐานะผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เพื่อยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและกรมสรรพากร
• มาตรฐานที่บริษัทแม่ในภูมิภาคยอมรับ คุณวุฒินักบัญชีวิชาชีพอาเซียนช่วยให้บริษัทแม่และผู้ถือหุ้นจากประเทศสมาชิกมั่นใจในคุณภาพของงาน
• ผู้รับผิดชอบงานคนเดียว ลดขั้นตอนการประสานงาน และทำให้ข้อมูลที่รายงานต่อบริษัทแม่สอดคล้องกับงบการเงินที่ยื่นในประเทศไทย

ธุรกิจแบบไหนที่เหมาะกับบริการนี้

• บริษัทลูกของกลุ่มบริษัทจากประเทศสมาชิกอาเซียน เช่น สิงคโปร์ มาเลเซีย เวียดนาม หรืออินโดนีเซีย ที่เข้ามาตั้งกิจการในประเทศไทย
• กิจการที่มีผู้ถือหุ้นหรือนักลงทุนจากประเทศสมาชิกอาเซียน ซึ่งต้องการรายงานทางการเงินที่น่าเชื่อถือ
• กิจการที่ต้องจัดส่งข้อมูลทางการเงินให้บริษัทแม่หรือบริษัทในเครือในภูมิภาคเป็นประจำ
• กิจการไทยที่วางแผนขยายธุรกิจไปยังประเทศเพื่อนบ้าน และต้องการระบบบัญชีที่รองรับการเติบโตในภูมิภาค

บริการของแอลเคร์ ออดิท สำหรับธุรกิจที่เชื่อมโยงกับอาเซียน

• ตรวจสอบบัญชี ตรวจสอบและรับรองงบการเงินประจำปีตามกฎหมายไทย โดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาตที่เป็นนักบัญชีวิชาชีพอาเซียน
• ตรวจสอบภายใน ประเมินระบบควบคุมภายในของกิจการในประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพ ลดความเสี่ยงจากการทุจริตและข้อผิดพลาด
• วางระบบบัญชี สำหรับกิจการที่เพิ่งเริ่มดำเนินงานในประเทศไทย ให้รองรับการรายงานต่อบริษัทแม่และการเติบโตของกิจการ
• บริการให้คำปรึกษา ด้านการออกแบบระบบบัญชีและการนำไปปฏิบัติ ใกล้ชิดทุกขั้นตอน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับนักบัญชีวิชาชีพอาเซียน

บริษัทลูกของกลุ่มบริษัทจากประเทศสมาชิกอาเซียนต้องตรวจสอบบัญชีในประเทศไทยหรือไม่

ต้อง บริษัทจำกัดที่จดทะเบียนในประเทศไทยต้องให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบและแสดงความเห็นต่องบการเงินทุกปี และยื่นงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ไม่ว่าผู้ถือหุ้นจะมาจากประเทศใด

ผู้สอบบัญชีที่เป็นนักบัญชีวิชาชีพอาเซียนด้วยช่วยกิจการได้อย่างไร

ผู้สอบบัญชีที่มีทั้งสองคุณวุฒิตรวจสอบและรับรองงบการเงินตามกฎหมายไทยในฐานะผู้สอบบัญชีรับอนุญาต พร้อมคุณวุฒิที่ประเทศสมาชิกอาเซียนยอมรับร่วมกัน ช่วยให้บริษัทแม่และผู้ถือหุ้นในภูมิภาคมั่นใจในมาตรฐานของงาน

นักบัญชีวิชาชีพอาเซียนต้องมีประสบการณ์กี่ปี

ต้องมีประสบการณ์ปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องรวมกันไม่น้อยกว่า 3 ปี ภายในระยะเวลา 5 ปีนับจากสำเร็จการศึกษาหรือคุณวุฒิทางวิชาชีพ

คุณวุฒินักบัญชีวิชาชีพอาเซียนต้องต่ออายุหรือไม่

ต้องต่ออายุเป็นระยะ โดยแสดงหลักฐานว่าได้ปฏิบัติตามนโยบายการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพของประเทศต้นทาง